Tình trạng xe tải trọng lớn, xe container không chọn cao tốc Hà Nội – Hải Phòng mà tiếp tục lưu thông trên QL5 tưởng như một nghịch lý. Bởi cao tốc được đầu tư hiện đại và có khả năng rút ngắn thời gian di chuyển.

Tuy nhiên, theo anh H., một chủ doanh nghiệp vận tải xe container thường xuyên chạy tuyến Hà Nội - Hải Phòng, phí cao tốc là một trong những lý do khiến doanh nghiệp cân nhắc lựa chọn tuyến đường.

Xe tải từ 10 tấn đến dưới 18 tấn, container 20 feet (nhóm 4) phải trả 675.000 đồng/lượt toàn tuyến; với xe từ 18 tấn trở lên, container 40 feet (nhóm 5), mức phí là 870.000 đồng/lượt. Riêng hành trình đi và về, nhóm xe lớn nhất tốn 1,74 triệu đồng tiền phí. Trong khi nếu đi QL5, mức phí là 1,42 triệu đồng.

Ngoài ra, theo anh H., nhiều điểm giao nhận hàng nằm gần QL5, giúp xe di chuyển trực tiếp đến cảng, kho bãi và khu công nghiệp. Nếu đi cao tốc, phương tiện có thể phải đi vòng qua nút giao, tiếp tục di chuyển trên đường kết nối, làm tăng quãng đường, thời gian và chi phí vận hành.

Thống kê của Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) cho thấy, quý III/2026, QL5 ghi nhận trung bình 15.206 lượt xe/ngày tại trạm thu phí số 1, trong đó xe nhóm 4 và 5 lần lượt là 1.129 và 1.245 lượt, chiếm 15,6% tổng lưu lượng qua trạm.

Tại trạm số 2, lưu lượng đạt 15.062 lượt/ngày, gồm 865 xe nhóm 4 và 8.269 xe nhóm 5, chiếm khoảng 60% tổng lưu lượng qua trạm.

Trong khi đó, trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, xe nhóm 4 và 5 chỉ đạt khoảng 4.300 lượt/ngay, chiếm 6% tổng lưu lượng.

Theo VIDIFI, sự chênh lệch này chủ yếu do đặc điểm hành trình, chi phí sử dụng đường và khả năng kết nối với các khu công nghiệp, cảng, kho hàng dọc QL5.

Xe tải "né" cao tốc Hà Nội - Hải Phòng vì nhiều lý do. Ảnh: Hoàng Hà.

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho biết về lâu dài, hiệu quả kinh tế mới là yếu tố quyết định lựa chọn tuyến đường của doanh nghiệp.

Vì vậy, cần nhìn nhận cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và QL5 trong mối quan hệ bổ trợ của toàn mạng lưới giao thông: cao tốc thu hút xe con, góp phần giảm tải cho QL5, còn tuyến quốc lộ này vẫn có lợi thế kết nối trực tiếp với cảng, kho bãi và khu công nghiệp, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa của xe tải nặng.

QL5 thuận lợi kết nối cảng, kho hàng và khu công nghiệp
Đại diện VIDIFI cho biết, lựa chọn tuyến đường của doanh nghiệp vận tải trên QL5 không chỉ xuất phát từ chi phí thấp hơn mà còn ở đặc điểm hành trình. Phần lớn xe tải nặng, xe container không đi xuyên suốt cao tốc Hà Nội – Hải Phòng mà chủ yếu vận chuyển hàng giữa các khu công nghiệp, kho bãi, cảng và cảng cạn (ICD) dọc QL5.

Các khu vực có nhu cầu vận tải lớn gồm Phố Nối – Mỹ Hào, Cẩm Giàng, TP Hải Dương cũ, Kim Thành, An Dương, Hải An và Đình Vũ. Nhiều khu công nghiệp tập trung tại đây, như Phố Nối A, Đại An, Lai Vu, Nomura và An Dương.

Với hành trình từ cảng, ICD Đình Vũ đến các khu công nghiệp Lai Vu, Kim Thành, Cẩm Giàng hay Phố Nối, QL5 có lợi thế kết nối trực tiếp. Nếu đi cao tốc, xe có thể phải di chuyển thêm từ cảng hoặc kho đến nút giao, rồi tiếp tục đi đường kết nối đến điểm giao nhận hàng.

Chẳng hạn, xe đến khu vực TP Hải Dương cũ có thể phải đi thêm khoảng 10km từ nút giao QL38B để tiếp cận QL5; xe đến Phố Nối cũng phải di chuyển thêm khoảng 10km từ nút giao QL39.

Trong khi đó, đoạn cuối QL5 qua Lê Thánh Tông – Chùa Vẽ – Nguyễn Bỉnh Khiêm – Đình Vũ có mật độ xe container cao do nhu cầu vận chuyển giữa các depot, bãi container và cảng. Nhóm phương tiện này chủ yếu vận chuyển nội vùng cảng, không cần đi toàn tuyến cao tốc.

Một yếu tố khác được đại diện VIDIFI đề cập là việc kiểm soát tải trọng. Trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, đơn vị khai thác tổ chức kiểm tra tải trọng tại 100% lối vào và từ chối phương tiện quá khổ, quá tải. Trong khi đó, QL5 hiện không tổ chức kiểm tra tải trọng theo cách thức này.

Theo Vũ Điệp (VietNamNet)
Xem bài viết gốc tại đây